Zdobnictwo Obrzędowe 2013
24 marca w Niedzielę Palmową w Monieckim Ośrodku Kultury odbył się podsumowanie XIII Wojewódzkiego Przeglądu ,,Zdobnictwa Obrzędowego Cyklu Wiosennego i Świąt Wielkanocnych” ...

Drugą część projektu ,,Zasmakuj w Świątecznej Tradycji Ziemi Monieckiej” Moniecki Ośrodek Kultury zrealizował w okresie Postu na terenie wsi: Boguszewo, Kropiwnica, Kulesze i w Mońkach. Warsztaty dotyczyły tradycyjnego zdobnictwa wielkanocnego.
Z Wielkanocą łączy się wiele tradycji i obyczajów. Jest to święto budzącej się wiosny i odrodzonej przyrody, a przede wszystkim Święto odrodzonego człowieka. Wszystkie wiosenne rytuały miały na celu nakłonienie sił natury do działania na rzecz rolnika. Obrzęd i związana z nim magia odchodzą w zapomnienie. Piękne rytuały ludowej sztuki – pisanki, palmy, pająki, kwiaty i wycinanki – stają się symbolami Świąt Wielkanocnych i znakiem naszej regionalnej tożsamości.
24 marca w Niedzielę Palmową w Monieckim Ośrodku Kultury odbył się ostatni etap w/w projektu.
Od 1995 roku MOK przy współudziale Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury w Białymstoku jest organizatorem Wojewódzkiego Przeglądu ,, Zdobnictwo Obrzędowe Cyklu Wiosennego i Świąt Wielkanocnych”. W tym roku odbyła się już 18 edycja w/w przeglądu. Coroczne konkursy służą aktywizacji środowiska twórców ludowych i wychowaniu kontynuatorów tradycji wielkanocnej. Na moniecki przegląd wpłynęło ok. 400 zestawów prac ok. 820 autorów. Są to przepiękne , tradycyjne pisanki, wykonane metodą batikową z terenów Moniek, Lipska, Białegostoku, Szudziałowa, Wiżajn, Sokółki, Augustowa, pisakowe z okolic Siemiatycz i Bielska Podlaskiego, a także skrobanki z Moniek, Kruszyna i Pomian. Wspaniałe też są palmy wielkanocne, wykonane z żywej roślinki, przeważnie bukszpanu, udekorowane kolorowymi kwiatuszkami z bibuły lub piór. Występują także barwne kompozycje kwiatowe, którymi dawniej dekorowano ściany w mieszkaniach oraz pająki ze słomy lub trzciny ozdobione kolorowymi elementami z bibuły. Mistrzyniami są tutaj – P. Sylwia Hryszko, która ma wspaniałe wyczucie formy i konstrukcji oraz rodzina P. Aldony Karwowskiej z Moniek. Interesujące są pająki z nasion dyni, grochu, fasolki czy łubinu Krystyny Cieśluk z Lipska, a także wycinanki ludowe P. Justyny Snarskiej i Agnieszki Łabanowskiej z Moniek.
Tegoroczną edycję charakteryzuje wysoki i wyrównany poziom artystyczny, zarówno w doborze kolorystycznym jak i kompozycyjnym, a także estetyce wykonania.
Podczas podsumowania przeglądu bardzo liczną ilość nagród i wyróżnień wręczyli laureatom – Burmistrz Moniek Zbigniew Karwowski, Krystyna Kunicka z WOAK w Białymstoku, Dyrektor MOK Dariusz Gwiazda i Barbara Lewkowska instruktor ds. plastyki.
Imprezę wzbogaciły pokazy malowania tradycyjnych pisanek przez Ewę Skowysz- Muchę, wykonania kwiatów Czesławy Andrelczyk Płońskiej oraz pająków przez Aldonę Karwowską i młodzież gimnazjalną. Uczestnicy warsztatów obejrzeli tez widowisko obrzędowe zaprezentowane przez zespoły ludowe MOK.
Duże zaangażowanie uczestniczących w projekcie ,, Zasmakuj w Świątecznej Tradycji Ziemi Monieckiej” świadczy pozytywnie o aktywizacji środowiska twórców ludowych oraz ich kontynuatorów. Być może to pozwoli na rozwinięcie nowych umiejętności i wykorzystanie ich w osiąganiu nowych, pozarolniczych źródeł dochodu ( sprzedaż własnych ozdób, rękodzieła ).
Do Moniek ściągają tłumy twórców ludowych z całego regionu, ale powodem do dumy jest młodzież i dzieci – najmłodsi kontynuatorzy tradycji bożonarodzeniowej i wielkanocnej. Wspaniała tradycja ożyła, być może dzięki temu projektowi i wcześniejszym działaniom mieszkańcy Ziemi Monieckiej jak i Podlasia uświadomili sobie bogactwo tradycji, której są spadkobiercami i którą powinni kontynuować, a także promować. Wytwory ich rąk mają tzw. ,, duszę ”, twórcy wkładają w nie dużo pracy i serca. Doświadczenia zdobyte na warsztatach i przeglądach są coraz częściej wykorzystywane w ozdabianiu monieckich choinek świątecznych, zaś na stołach wielkanocnych królują tradycyjne pisanki, a ozdoby są wykorzystywane do wystroju wnętrz mieszkalnych. Przeglądy dobrze służą podtrzymywaniu regionalnej tradycji świąt i wpisały się na trwałe w krajobraz kulturowy Podlasia. Wystawy towarzyszące konkursom są dobrym miejscem do refleksji nad tradycją, sztuką obrzędową – tak pięknie tę tradycję wzbogacającą.
Najlepsze eksponaty pokonkursowe z poszczególnych edycji gromadzi Izba Zdobnictwa Obrzędowego.
Nasze starania w podtrzymywaniu i chronieniu lokalnego dziedzictwa są bardzo ważne dla zachowania regionalnej tożsamości, więc dbajmy o nią.
K.Barbara Lewkowska